Avrupa Birliği’nin yeni düzenlemesi, 19 Temmuz 2026 itibarıyla büyük şirketlerin satılmayan kıyafet, aksesuar ve ayakkabıları imha etmesini yasaklıyor. Moda sektöründe daha az üretimi ve elde kalan ürünler için yeni çözümler geliştirmeyi teşvik edecek bir dönem başlıyor.
Avrupa Birliği’nin Sürdürülebilir Ürünler İçin Ekotasarım Tüzüğü kapsamında getirilen yasak, büyük şirketler için 19 Temmuz 2026’da uygulanmaya başlayacak. Orta ölçekli şirketlerin ise düzenlemeye 2030’da dahil edilmesi planlanıyor.
Milyonlarca ürün hiç kullanılmadan atılıyor
Avrupa Komisyonu’na göre Avrupa’da satılmayan tekstil ürünlerinin yüzde 4 ila 9’u, hiç kullanılmadan imha ediliyor. Bunun yılda yaklaşık 5,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açtığı tahmin ediliyor.
Fazla üretim, hızlı değişen koleksiyonlar ve yüksek e-ticaret iade oranları sorunun başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Markalar elde kalan ürünlerle ne yapacak?
Yeni düzenleme, şirketleri satılmayan ürünleri atık haline getirmek yerine kullanımda tutmaya yönlendiriyor. Yeniden satış, bağış, onarım, yeniden üretim ve yeniden kullanım öne çıkan seçenekler arasında.
Bu değişim, özellikle lüks moda evlerinin stok ve indirim politikalarını etkileyebilir. Markaların daha küçük koleksiyonlara, talebe göre üretime ve gelişmiş stok tahminlerine yönelmesi bekleniyor.
Yasakta bazı istisnalar var
Güvenlik riski taşıyan, mevzuata aykırı veya kullanılamayacak ölçüde hasar görmüş ürünler belirli koşullarda istisna kapsamında değerlendirilebilecek. Uygulama, ulusal makamlar tarafından denetlenecek.
Şirketlerin elden çıkardıkları satılmayan ürün miktarını standart bir formatta açıklamasını sağlayacak raporlama sistemi ise Şubat 2027’de başlayacak.
Yeni yasak yalnızca atık yönetimini değil, moda sektörünün ne kadar üretim yaptığını da gündeme taşıyor. Çünkü satılmayan ürün sorununu çözmenin en etkili yolu, onu imha etmek yerine en başından gereğinden fazla üretmemek.
Kaynaklar: Avrupa Komisyonu, AB Tekstil Stratejisi
