Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki yeni yol haritası 13 Haziran 2026’da İstanbul’da düzenlenen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi’nde açıklandı. 2026–2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı; yapay zekâ okuryazarlığından veri altyapısına, yerli dil modellerinden girişim fonlarına kadar uzanan kapsamlı hedefler içeriyor.
Planın temel amacı, yapay zekâyı yalnızca kullanılan bir teknoloji değil, Türkiye’de geliştirilen ve ekonomik değere dönüştürülen bir üretim alanı hâline getirmek.
Dört temel eksen üzerine kuruldu
Eylem planı; “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” başlıklarından oluşan dört temel eksen üzerine inşa edildi. İlk aşamada toplumun yapay zekânın sunduğu fırsatlar ve taşıdığı riskler konusunda bilinçlendirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda 81 ilde yapay zekâ okuryazarlığı atölyeleri kurulması ve iki yıl içinde 5 milyon kişiye eğitim verilmesi planlanıyor. Ayrıca 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ile 100 bin uygulama profesyonelinin yetiştirilmesi hedefler arasında yer alıyor.
Kamu verileri ve yapay zekâ hizmetleri genişleyecek
Planın önemli başlıklarından biri de veriye erişim. Sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden araştırmacılara, girişimcilere ve kurumlara açılması planlanıyor.
E-Devlet’in de yapay zekâ destekli kamu hizmetlerinin doğrudan deneyimlenebileceği bir alana dönüştürülmesi hedefleniyor. Kamu yatırım programlarından yapay zekâ projelerine en az yüzde 2 pay ayrılması ve kamu kurumlarının yerli yapay zekâ çözümlerinin ilk müşterileri arasında yer alması öngörülüyor.
Yerli modeller ve girişimler desteklenecek
Plan, Türkiye’de geliştirilen yapay zekâ teknolojilerinin üretim ve ticarileşme sürecini hızlandırmayı da amaçlıyor. Yapay zekâ büyüme bölgeleri, Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu ve Yapay Zekâ Büyüme Fonu gibi yeni destek mekanizmalarının kurulması planlanıyor.
Türkçe büyük dil modelleri de yol haritasının merkezinde yer alıyor. TÜBİTAK tarafından geliştirilen Bilge, T3 Vakfı ve Baykar’ın çalışmaları ile HAVELSAN’ın Türkçeyi merkeze alan büyük dil modeli projeleri, dijital bağımsızlık hedefinin parçaları olarak gösteriliyor.
10 milyar dolarlık altyapı hedefi
Türkiye’nin veri merkezi kurulu gücünün 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılması planlanıyor. Veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapılarında ise özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Plan kapsamında İstanbul’un uluslararası yapay zekâ yatırımları için bir buluşma merkezine dönüştürülmesi, farklı sektörlerde düzenleyici deney alanları kurulması ve Türkiye’nin insan merkezli yapay zekâ standartlarının geliştirilmesinde daha etkin rol üstlenmesi amaçlanıyor.
Onu iyi yapan ne?
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı’nı önemli kılan, yapay zekâyı yalnızca şirketlerin veya teknoloji uzmanlarının gündemi olarak ele almaması. Eğitim, kamu hizmetleri, girişimcilik, veri altyapısı ve etik düzenlemeler aynı yol haritasında buluşuyor.
Planın başarısı elbette açıklanan hedeflerin ne ölçüde hayata geçirileceğine bağlı olacak. Ancak yapay zekâ okuryazarlığının geniş kitlelere ulaştırılması, yerli girişimlerin kamu tarafından desteklenmesi ve Türkçe modellerin geliştirilmesi; teknolojinin daha erişilebilir ve yerel ihtiyaçlara daha uyumlu hâle gelmesi açısından güçlü bir başlangıç sunuyor.
Kaynaklar: T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı.
